B  I  B  L  I  O  T  H  E  C  A    A  Q  V  I  L  I  A
Bron: Anoniem (1790). Het klagt-doende Belgica.
Transcriptie: Yannick Anné (27 april 2018). Alle rechten voorbehouden.
Digitale kopie: Google Books.

HET
KLAGT-DOENDE
BELGICA

Virgam vigilantem ego video.
Ik zien eene waekende Roede.
Jerem. cap. 1.

1790.

O Eeuw! ô eeuwe wat rampen! wat onheylen en zyt gy niet baerende! gy die zyt opgestaen met de morgend-sterre, wiens straelen als eene zonne scheenen te wezen; deze was ulieden opleydster, omringd van gansch het sterren-schaer, welkers uytstekende licht myne oogen deden slaen nae den Hemel, aenschouwende dit wonder; waer uyt ik kwam te merken de eeuwe van verligtinge, dat u haest de vrugten teelden mynder denkbeeld: nauwelyks had zy haere paden gesteld in myne Nederlanden, of ik begonst te zien de bloemen van de voordteelende vrugten, ik begonst te zien hoe den milden geest zyne gaeven was uytreykende op myne aerde; waer uyt geboren wierden mannen van een godelyk licht! mannen van een uytmuntende verstand, die als straelen blikkerden voor myne oogen! geene zaek ter wereld, die van myn volk gehandhaefd wierd, of zag daer in de verligtinge van den hoogsten trap van wysheyd: niet als met genoegen kwam ik te aenschouwen deze [p. 2] fakkels van verstand, die myne roemen meerderde en uytreykte over de wereld, dat my begunstigde met eene alderbloeyendste regie, naemenglyk ten tyde van de deug-doorlugtigste, onstervelyke en weergalooze Vorstinne M . . . . . T . . . . . . . , ten welken tyde myne landen waeren bloeyende, dat zy glensterden als eene zonne van glorie.

Maer eylaes! deze eeuwe wat voorder ingetreden zynde, en het licht zoo hoog steygende, dat het was vattende eenen stinkenden nevel, die was baerende eene duysterende wolk, voordsbrengende eenen Dwaelgeest, wiens aenhang zoodaenig haer zaed uytspreydde door de gevloekte verkeerde philosophische inzigten, dat zy my met eene waekende roede my bedreygde de glorie en bloey myns land te verdelgen: en waerlyk, naerdien dat ik zat met de aldergrootste vreugd, in het midden van myne glorie en roemen, hoorde ik van de paelen des oosten tot my afdaelen eene traen- en weedom-zugtende stemme, die als uyt eenen psalm van eenen tweeden Jeremias tot my was naederende, zeggende deze woorden: Wee! wee het Nederland! wee! wee het Nederland! welken galm [p. 3] aen myne ooren verscheyde mael waeren ruysschende: en in der daed, nauwelyks en was dit doorlugtig gekroond Hoofd het leven ontrukt, of ik wierd gewaer de vonken van den staeg-roependen wee, die door geheel myn land hun uytspreydden, en begunstigd wierden door de vuyl-stinkende dampen van die dwaelgeestige Philosophen, alsdan zag ik niet als met weenende oogen het beginsel van mynen dreygenden ondergang: ik zag de sterkten mynder Steden bepuynhoopen, myne Wetten, Privilegien en Constitutien schaeken, myn eeuwiglyk bestier wierd my ontroofd, myne waere Roomsche Religie wierd begald met een helsch gebroed vergif, myne Levieten wierden gebannen, gevangen en in den kerker geleyd; met een woord ik zag de bedreyging van den ondergang mynder Staeten: en gy, gy myn Volk! gy Belgen! gy waert gevoed met een langmoedig geduld, tot zoo verre, dat gy uwe oogen kwamt te openen, en het kleed van geduldigheyd kwamt af te leggen, aentrekkende (wanhopig geworden zynde) het kleed van Mars: alsdan zag ik den moed myner eerste kinderen de oude Belgen erblaeken! ik zag hun met vreugd de wapens opnemen, met zoodaenigen aenmoed, dat jongheden, nauwelyks de wapens konnende draegen, [p. 4] hunne teere gevrigten overgaven aen den stryd, ja myn Nederland was in eenen oogenblik geworden eenen tempel van Mars, om met zyne wapens te verdedigen en te vermorzelen de schaekingen van myne vryheyd, benomen door het jok van Oostenryk, welkers begaene grauweldaeden, waer van ik nog zidderde in het overdenken, u, ô myn Volk! ô Belgen! genoegzaem bekend zyn! ik zag dan met eene stille vreugd, hoorende eene stemme, uyt den mond van ulieden: Broeders! Broeders! helpt ons! staet ons by! Geheel myn land was alsdan een lichaem met alle zyne lidmaeten, hebbende eene ziele, eene stemme, niet roepende binnens herte als Vry of Dood, aengaende eenen stryd, welkers rechtveerdigheyd zonneklaer is; naerdien gy trekkende te velde voor Kerk en Staet, en dat als een daglicht verscheen den steun van God Almagtig, die uwe wapens zoodaenig zegende, ziende de liefde onder ulieden voor zyne Kerk en Staet, dat hy u-lieden, ô Belgen! zienelyk het al verslindende stael heeft toegereykt, waer mede gy, myn volk! den vyand buyten de paelen van het grond-gebied van eeniger uwer Provincien hebt verdreven: maer eylaes! eylaes! ik schudde en ik beve, en het denkbeeld alleen doet my myne [p. 5] kragten verliezen, wanneer, wanneer! dat schrikgedrogte tydstip my kwam te naederen! wanneer het verraed van mynen Generael, misleyd geworden zynde van een deel van vastgehegte aen het Huys van Oostenryk, ten lichte was verschynende: eylaes! eylaes! deze ongelukkige. . . . . maer nogtans gelukkige ure! op de welke een tal waekende geeselaers, bedekt met het kleed van verdedigers, verdedigers waeren van mynen ondergang; deze kwamen dan ten voorschyn, deze zelve haere gordyne opheffende, ziende haere rolle niet meer te konnen spelen, declareerde den Generael onnozel te zyn, waer van zy een deel van myn volk tot zig trokken door vergalde logentael en vergiftige redeneringen, die als scherpe scorpioenen uyt hunnen mond vloogen; alsdan zag ik eene waekende roede om myne zegepraelen te belemmen, alsdan zag ik dat schrikkelyk tydstip! op het welke het zaed van oneenigheden en tweedragt gestroeyd wierd, waer de resterende Oostenryksche-gezinde, deze kans van tweedragt waernemende, hun haest voegden aen den kant des Generaels partye: alsdan zag ik de waekende roede alle middels inspannende tot voortplantinge des tweedragt; dat hun, tot myn ongeluk, gelukte; maer, eylaes! eylaes! dat my het pynelyke en het [p. 6] hardste was, was dat, ô schrikkelyk gehoor! myne eygene kinderen! myne Belgen zelve! (wie in het begin des kryg hunnen laesten druppel bloed, hun leven zouden voor my ten besten gegeven hebben, ja wiens leden nog besproeyd waeren van hun dierbaer helden-bloed,) begonsten te luysteren nae de tweedragt, my verlaetende, my afvallende; ô beweenelyke schandvlek! zelfs nog verraed op verraed smedende, in het midden van myne victorien meest van al belemmerende myne aengroeyende vryheyd, geworden zynde, ô schrikkelyke daed! als eenen tweeden Quintus Curius! maer eylaes! in eene myner Hoofd-Steden begonst dit gevloekt zaed in heerschinge te komen! een Corpus gekozen van dit zelve Volk, om het welzyn van dit Volk te handhaeven, onder het welke eenige verdervelyke Persoonen waeren, die opstonden tegen het gezag myner Primaeten, die den gewezen Souvereyn zelfs erkend als constitutionneele Representanten van myn Volk: deze poogende myn Volk te verblinden door den titel die zy hun toereykten; te weten, als dat zy voor het Volk waeren. O vergiftige tongen! ô myn Volk! Belgen, ontluykt uwe oogen; ziet maer alleenelyk nae hunne associeteyten; dit zal u doen zien, niet dat zy op welvaeren [p. 7] uyt waeren, neen, neen, ô neen, maer dat zy, zig verkeerende met de vooren gezinde Oostenryksche, die niet anders en betragten als mynen ondergang, alle hunne werken, alle hunne daeden voorspellende ul. te brengen onder het voorig jok van Oostenryk, in aendagt nemende het gedrag van die Persoonen, slae daer uwe oogen op, myn Volk, gy zult zien en ondervinden, dat die, niet het welzyn van ul. handhaefde, maer zelfs ul. ondergang bewerkte; want zelfs nauwelyks kwam ’er maer eene tyding, naedeelig aen myne vryheyd, alhoewel ydel, of gy zaegt op haer aenschyn eenen blyden geest, die u moest te kennen geven de kwaede inzigten van die Persoonen. Eylaes! ô tweedragt! tweedragt! gy doet myne traenen vloeyen! gy! gy zuygt myn laetste vogt uyt! zoo verre zag ik u komen, dat gy myne Hoofd-Stad van Vlaenderen zoodaenig vergiftigde, dat gy onder myn gewapend Volk, de Vrywillige, zoodaenig het vuur van oneenigheden ontstak, dat ik als met Stuart aenzag mynen weedommenden staet, die de gemoederen van myn Volk verslapte, dat uwen wensch was, door die gevloekte tweedragt, dat ik niet en hoorde als dreygementen, verdervelyke discourssen bekwaem tot de scheuringe mynder vryheid. O alsdan beklaegelyken [p. 8] toestand! ô Belgen! zal dan eenen verleyder op uw gemoed zoo veel vermogen hebben dat gy mynen ondergang met den uwen zoud bewerken? Zult gy my zoo verlaeten? Ik bidde, ik smeek, stae af van dit verkeerd inzigt! stae af van uwe ingebeelde dwaeling! . . . . , stae af van malkanderen te vervolgen door kwaede schriften! stae af van de tweedragt te handhaeven! verzoend u dus met malkaêr! verzoend! verzoend! Overdenkt de magt van ul. verzoening, die de Vorsten der aerde zoude doen schudden; denkt, denkt dog dit wel, en laet u geene kwaede maeren in uw hert ryzen! Gy Belgen, gy, die zo helddaedig als roemrugtig zyt van geboorte, zal dan de minste maere, dikmaels ydel, uw vroom en dapper hert doen smilten? zal dit hert, dat ik gevoed heb met helden-zog, schuylen onder het welf van lafheyd? Neen, ô Belgen! gae naer uwen eersten vader Bavo Belgius, den Stigter van myne aerde; dezen zal u (wier afstammelingen gy zyt) zeggen; uyt zynen mond zult gy hooren de woorden die hy gesproken heeft, wanneer hy zyne voeten stelde op myne aerde, de naebuerige volkeren hem schatting vraegende; ô Belgen! opend uwe ooren, luysterd nae de antwoorde van uwen eersten vader: [p. 9] Bavo Belgius het vraegstuk der nabuerige volkeren verstaen hebbende, gaf hun tot antwoorde, dat hy, zynde eenen Troyaenschen Prins, noyt gewoon en was schatting aen vremde volkeren te geven, maer wel die te ontfangen; waer op de volkeren de wapens tegen hem opnamen, welkers getal honderd mael meerder was, niet tegenstaende den dapperen moed van Belgius met zyn volk verwonnen hunne vyanden met een onbeschroomd gemoed, zelfs haer brengende onder de schatting van uwen eersten vader. Daerom, ô myn volk! ô Belgen! zult gy, gy meest van al, Hoofd-Stad van Vlaenderen, zult gy gedoogen, gy, van welkdaenig bloed gy geteeld zyt, dat de lafhertigheyd in uwe aders haeren wasdom zoude zetten? Elaes! neen, ô neen, dit verhope ik van u niet, ô myn volk! gy Gentenaers, die in alle eeuwen uwe helddaedigheyd betoond hebt, die doordrongen hebben de paelen van Europa, zelfs tot in Asia, zal nu de lafheyd uw gemoed besmetten? Vreest, vreest alsdan de vervloekingen van uwe naekomelingen, die tot op uwe graven zullen verwyten de lafhert van u gehandhaefd in den tyd waer in ik nu ben, dat van u, ô Belgen! afhangt mynen vrydommenden staet: gy myne Belgen, gy Gentenaers, [p. 10] die den schrik der volkeren geweest zyt, gy, wiens Stad door uwen helden-moed van den onoverwinnelyken Held Julius Cesar den naem eertyds bekomen hebt, dien grooten naem van Phanum Martis, dat is den Tempel van Mars, wanneer gy door menigvuldige veldslagen dezen Held bestrydende zoodaenig dat hy, zonder zyne lyf-wagt, neêrgeveld zoude geweest zyn door uwe gevreesde handen. Kloek aen dan, myne Belgen, gaet tot de graven van uwe voor-ouders, den schrik der Romeynen, deze zullen u beschaemd maeken, deze zullen u doen zien die pligten die gy in dezen weêrgaloozen tyd verschuldigd zyt, deze zullen uyt de aerde u toeroepen: O Belgen! ô Belgen! in de wapens! in de wapens! vry of dood! vry of dood! Wel-aen dan myne roemrugte Belgen, myn volk, verzoend, verzoend nu met elkaer, legt af allen smaed, morzeld de tweedragt, en plaets de gulde eendragt in uw hert, laet zelfs de schandvlek u niet naederen van op een ydel en simpel gerugt, al waeren ’t zelfs de de wreedste dreygementen, al waer ’t een leger van twee honderd duyzend mannen, te zien op uw aenschyn eene schets van lafheyd of kleynmoedigheyd. Neen, neen; hoe [p. 11] meerder uw gevaer zoude zyn, hoe meerder uw aenschyn moet doen zien uwe onvreeze, ja uwen heldenmoed; gy moet in deze tyden doen zien dat gy van ’t onderste des standbeelds zyt, dat is van yzer: dus draegt u yzerlyk, onberoerd, gevreest; alsdan zal dien heylen tyd der lukken komen van ul. vryheyd, alsdan zal den tyd komen dat gy de wonden zult konnen toonen die gy bekomen hebt in dezen tyd, toen gy brakt de ketens der slaeven voor uwe vryheyd, aen uwe naekomelingen, die op uwe grafsteden uwe glorie zullen verheffen, en zingen uwen roem der Helden. . . . . .

Print Friendly, PDF & Email